Çdo të premte, burri im shkonte në “kopështin” e tij. Për dymbëdhjetë vjet, nuk e pyeta kurrë. Në mars, shkova atje vetë – në rrugicën hyrëse qëndronte një palë çizme gome për gra, madhësia 37. Unë mbaj madhësinë 41.
Çizmet ishin jeshile, me pika të vogla të bardha. Ato qëndronin mbi tulla nën kupolën e arkadës, të rreshtuara bukur, me majat që tregonin përpara – ashtu si do t’i vendosje këpucët që dikush i vesh rregullisht. Jo të hedhur, jo të harruara. Ato i përkisnin atij vendi.
Ngrita njërën dhe e rrotullova në duart e mia. Madhësia tridhjetë e shtatë. Unë mbaj dyzet e një – gjithmonë kam pasur këmbë të gjera, ashtu si nëna ime. Këto çizme mund të futeshin brenda njërës prej këpucëve të mia.
E vendosa përsëri. Pikërisht në të njëjtin vend, mbi të njëjtën tullë. Dhe pastaj pashë të tjerat – mbi dritaren e arkadës qëndronte një vazo me panse, sapo të ujitura, dhe në derë varej një pllakë e vogël me fjalët ‘Kopshti i Krysias’ të gdhendura me zjarr. Wiktor nuk bënte kurrë gjëra të tilla. Wiktor nuk mbillte panse.
Nxora telefonin dhe bëra disa foto. Të çizmeve, tabelës, panseve, jastëkut me vija në stol. Qetësisht, një nga një, sikur po dokumentoja dëme për kompaninë e sigurimeve. Pastaj kyça me dryn dhe u nis për në shtëpi.
Por të filloj nga e para.
Unë jam Renata; bëra pesëdhjetë e shtatë vjeç në mars. Unë dhe Wiktor kemi qenë bashkë për tridhjetë e dy vjet – u takuam në një festë të Vitit të Ri në shtëpinë e një miku të përbashkët, dhe u martuam më pak se një vit më vonë. Ishte e shpejtë, siç bëheshin gjërat atëherë. Dy fëmijë, një apartament në Fordonia të Bydgoszcz-it, pastaj një më i madh në Wyżyny. Një jetë e zakonshme. Një jetë e mirë – ose kështu mendoja.
Wiktor filloi të shkonte në kopështin e tij dymbëdhjetë vjet më parë, kur e trashëgoi nga xhaxhai i tij, Stefan. Çdo të premte pasdite ai përgatitëte një çantë, vishte pantallona të vjetra, merrte një termos kafeje dhe nisej. Kthehej të shtunën në mbrëmje ose të dielën në mëngjes.
“Duhet të gërmoj rreth bimëve”, “pemët kanë nevojë për prerje”, “kanali i ujit është shkëputur” – ai gjithmonë kishte një arsye. Dhe unë gjithmonë kisha ritualet e mia të së premtes. Koleget e mia nga zyra, kinemaja, ose thjesht qetësia e apartamentit – çaj, një serial televiziv, askush që të pyesë për darkën. Nuk më mungonte në ato të premte. Ndoshta duhej të më mungonte.
