Gruaja që ndau ndjenjat e saj për jetën në Çeki, u bë temë diskutimi në të gjithë vendin.
Unë jetoj në Çeki. Shkoj në punë me rrugë të shkëlqyera, me autobus të rehatshëm me ulëse të buta, që gjithmonë vjen sipas orarit — ndaj mund të planifikoj ditën time me qetësi. Jetoj në një vend ku 60% e popullsisë nuk shkon në kishë dhe e konsideron veten ateiste, por megjithatë Çekia ka industri të avancuar automobilistike dhe disa marka të njohura botërore.
Në punë askush nuk më kërkon të shkruaj raporte të pafundme apo të plotësoj “fletë vetëvlerësimi”. Nuk duhet të kaloj vlerësime të kota apo të konkurroj me kolegët për ndonjë “kategori më të lartë”. Për herë të parë në jetën time kam një klasë timen dhe nxënës të mrekullueshëm që i dua shumë.
Rrugët në qytetin tim quhen “Lajthia”, “Shkolla”, “Kurortna” dhe “Sheshi Kryesor”. Në mbrëmje mund të kthehem nga puna pa frikë. Me kënaqësi zbuloj muzikën e kompozitorëve çekë — si atyre që i kam njohur më parë, ashtu edhe të rinjve për mua.
Mund të shkoj sa herë të dua në vit në seminare dhe trajnime, të përmirësohem profesionalisht, sepse puna ime i paguan të gjitha këto. Mbledhjet e stafit zhvillohen në atmosferë të gëzueshme, me shaka dhe mirëkuptim.
Kur ec në rrugë, një nxënës që nuk më njeh më përshëndet me “mirëdita”. Marr pagë më të lartë se çdo herë tjetër, shumë më tepër se ç’do të kisha marrë ndonjëherë në Ukrainë. Arsimi im vlerësohet. Kam mundësi të udhëtoj, diçka që në Ukrainë do të ishte e pamundur.
Fëmija im tani shkon me dëshirë në shkollë. Jetoj në një banesë me hyrje të pastër, mure të ngrohta, ngrohje të rregullueshme në çdo dhomë dhe pamje të bukur nga dritarja. Ujërat e shiut shkojnë direkt nën tokë, tubat e gazit janë të fshehur në mure. Jetoj në një vend ku mbeturinat ndahen sipas llojit, ku rreth koshave është pastër dhe nuk ndjehet erë e keqe.
Nuk duhet të regjistroj çdo muaj matjet e ujit apo energjisë, as të lejoj punonjës komunalë të hyjnë në banesë. Kompania që ofron shërbimin i llogarit të gjitha automatikisht dhe vetë rregullon diferencat e pagesës.
E di që nëse ndodh diçka, shërbimet emergjente do të mbërrijnë brenda pak minutash për të ndihmuar.
Në Ukrainë më ndiqte depresioni për shkak të:
— pagës së ulët,
— ndjenjës së vazhdueshme se i je dikujt borxh,
— pamundësisë për të blerë gjëra të bukura,
— pamundësisë për të udhëtuar ku dëshiroja,
— asfaltit të prishur para shtëpisë dhe rrugëve të dëmta,
— autobusëve të vjetër dhe të ndotur,
— sjelljes së keqe të njerëzve rreth meje,
— mureve të njollosura nga lagështia në shtëpinë time,
— nevojës për të shkuar në zyra të ndryshme për çështje të kota,
— notave të dobëta të djalit tim dhe mosdëshirës së tij për të shkuar në shkollë,
— pamundësisë për të mbrojtur të vërtetën në gjykatë,
— ndjenjës së pasigurisë dhe pafuqisë.
Na thonë shpesh: “Nuk ka rëndësi ku jeton, sepse gjithmonë e merr veten me vete.”
Por pse atëherë pikërisht këtu, në Çeki, për herë të parë ndjeva se jam njeri?
Dhe më vjen shumë keq që njerëzit në vendin tim të lindjes duhet çdo ditë të luftojnë me pengesa të pafundme, të zgjidhin probleme që nuk i afrojnë aspak lumturisë, në vend që të ndërtojnë një jetë normale rreth vetes.
